De derde examenperiode is de kortste en de eenzaamste van het jaar. De campus is leeg, je vrienden zijn op reis, en de vakken die je moet herkansen zijn per definitie de vakken die de eerste keer niet lukten.
Wat de meeste studenten niet beseffen: je universiteit heeft al een hele reeks gratis hulpmiddelen klaarstaan voor precies dit moment. Ze worden alleen nauwelijks aangekondigd, en een deel ervan moet je zelf aanvragen. Hieronder staan er tien, ongeveer op volgorde van hoeveel ze opleveren per uur die je erin steekt.
Kort samengevat: vraag inzage in je examen aan (gratis, je hebt er recht op, en het vertelt je exact waar je punten verloor), maak een afspraak bij het monitoraat (gratis en onafhankelijk van je prof), en check de inschrijvingsdeadline voor de derde examenperiode voor je iets anders doet. Die drie kosten je samen een halve dag en veranderen je aanpak meer dan een extra weekend blokken.
1. Je recht op feedback en inzage in je examen
Dit is het meest onderbenutte hulpmiddel op deze lijst, en het is meteen het beste.
Na elke examenperiode heb je recht op feedback van de lesgever en op inzage in je eigen examenkopij. Dat staat in het onderwijs- en examenreglement van je instelling. Je mag zien welke vragen je fout had, hoe er gequoteerd is, en je mag vragen stellen over de correctie.
Waarom dat zo veel waard is: bijna iedereen die buist gaat ervan uit dat het aan de hoeveelheid lag. In de praktijk blijkt bij inzage vaak iets anders. Je kende de theorie maar herkende het vraagtype niet. Je verloor twintig minuten aan één vraag. Je schreef op wat je wist in plaats van wat er gevraagd werd. Dat zijn allemaal dingen die je met meer uren blokken niet oplost, en die je na een half uur inzage wel weet.
Praktisch: de aanvraagprocedure en de termijn verschillen per faculteit, en de termijn is meestal kort. Zoek "feedback" of "inzage examen" op het studentenportaal van je eigen faculteit zodra de punten er zijn.
2. Het monitoraat
Het monitoraat is gratis, en het belangrijkste kenmerk staat zelden groot aangekondigd: het werkt onafhankelijk van de vakgroep en van de professor die je quoteerde. Je kan er dus eerlijk zijn over wat er misging zonder dat het je punten beïnvloedt.
Je kan er terecht met twee soorten vragen die je zelf moeilijk oplost:
- Studievragen. Hoe pak je dit specifieke vak aan, wat is een realistische planning voor zes weken, hoe verdeel je vier herexamens over augustus.
- Trajectvragen. Wat gebeurt er met je studievoortgang als je één vak niet haalt, welke maatregelen gelden er voor jou, is heroriënteren hier het juiste antwoord.
Aan UGent kan je na de puntenbekendmaking een individueel gesprek aanvragen om je examen te overlopen, en verschillende faculteiten organiseren in de zomermaanden ook vakgerelateerde ondersteuning. Aan KU Leuven lopen er per faculteit sessies in de trant van "Herexamens, wat nu?", die je via het studentenportaal of Toledo van je faculteit vindt.
Je moet wel zelf de eerste mail sturen. Niemand belt je op.
3. De inschrijving voor de derde examenperiode
Geen leermiddel, maar wel het ding waar elk jaar studenten op stranden, dus het hoort hier thuis.
Voor de derde examenperiode moet je je in de meeste gevallen apart inschrijven, en dat gebeurt niet automatisch omdat je gebuisd bent. Aan KU Leuven loopt dat via je studievoortgangsdossier in KU Loket, met een venster dat opengaat rond de bekendmaking van de resultaten van de tweede examenperiode.
De regels verschillen per instelling en soms per faculteit: welke vakken je verplicht moet hernemen, of je een vak kan laten vallen, en hoe lang je hebt om te beslissen. Zet de deadline in je telefoon op de dag dat de punten verschijnen.
4. De deliberatieregels van je eigen instelling
Deliberatie is de procedure waarbij je een vak waarvoor je oorspronkelijk buisde alsnog kan halen, op basis van criteria die in het onderwijs- en examenreglement staan. De VUB publiceert die regels bijvoorbeeld apart, en elke instelling doet dat op zijn manier.
Waarom het de moeite is om ze effectief te lezen in plaats van af te gaan op wat je jaargenoten zeggen: de drempels bepalen welke herexamens er echt toe doen. Soms blijkt één vak van drie doorslaggevend voor je hele jaar, en dan weet je waar je augustus naartoe gaat. Verhalen op de wandelgangen over "twee punten mag altijd" kloppen bijna nooit voor jouw specifieke situatie.
5. De zelfstudiemodules van KU Leuven Wetenschappen
Als je herexamen wiskunde bevat, of een vak dat op wiskunde steunt, zijn de zelfstudiemodules basiswiskunde van de faculteit Wetenschappen vrij toegankelijk. Je werkt per module aan je eigen tempo door de theorie en de bijhorende oefeningen.
Ze zijn gemaakt om gaten in je vooropleiding te dichten, en dat is precies wat er meestal aan de hand is als analyse of statistiek niet lukt. Het probleem zit dan zelden in het hoofdstuk waar je op vastliep, maar twee jaar eerder.
6. De officiële oefenbundels van de ijkingstoets
Ook als je de ijkingstoets allang achter de rug hebt: de oude edities staan gratis online, mét de correcte antwoorden. Voor een herexamen basiswiskunde of fysica in het eerste jaar is dat een van de weinige bronnen waar het niveau echt klopt met wat een Vlaamse universiteit van je verwacht.
De vragen zijn per moeilijkheidsgraad geordend, dus je ziet snel op welke onderwerpen je onderuit gaat in plaats van te gokken.
7. Het examenarchief van je studentenvereniging
Zowat elke faculteitskring houdt een archief bij van oude examens, samenvattingen en oplossingen. Bij de meeste kringen is dat gratis of zit het in je lidkaart van vorig jaar, die in augustus meestal nog geldig is.
Oude examens zijn voor een herexamen waardevoller dan om het even welke samenvatting, om één reden: professoren hergebruiken vraagtypes. Niet de exacte vragen, wel de vorm. Vijf oude examens naast elkaar leggen vertelt je meer over wat er gevraagd gaat worden dan de cursus zelf.
8. Studocu, met een waarschuwing
Op Studocu staan voor de meeste Vlaamse universiteitsvakken samenvattingen, oefeningen en oude examens. Voor vakken als wiskunde, lineaire algebra en statistiek vind je er extra oefenmateriaal dat je nergens anders krijgt.
De waarschuwing: het is materiaal van medestudenten, niet van de vakgroep, en de kwaliteit loopt sterk uiteen. Een samenvatting van iemand die zelf twaalf op twintig haalde helpt je niet aan een zestien. Gebruik het voor oefeningen en oude examens, waar fouten snel opvallen, en steun voor de theorie liever op je cursus.
9. Je studievoortgangsdossier
Aan UGent zie je via SIMON welke studievoortgangsmaatregelen op jou van toepassing zijn; andere instellingen hebben een gelijkaardig dossier. Het is geen studiemateriaal, maar het beantwoordt de vraag die in augustus het zwaarst weegt: wat gebeurt er concreet als dit herexamen ook niet lukt.
Dat is onaangenaam om op te zoeken en het scheelt enorm veel piekeren. Onzekerheid kost meer studietijd dan het slechte nieuws zelf.
10. Beginnen in juli, niet in juni
Dit is gratis advies in plaats van een gratis hulpmiddel, maar studiebegeleiders zijn het er opvallend over eens: meteen na de puntenbekendmaking doorstuderen is geen goed idee.
Je bent op na twee blokperiodes, en de reden dat het misging zit meestal in je aanpak en niet in je aantal uren. Neem eerst een echte pauze, ga naar de feedback en het monitoraat, en bouw dan een plan met de informatie die je daar ophaalt. Zes gerichte weken verslaan tien ongerichte weken, elke keer.
Voor de aanpak zelf hebben we twee aparte gidsen: je herexamen voorbereiden in de tweede zit en, als het om wiskunde gaat, je herexamen wiskunde halen. Deze lijst gaat over wat er klaarstaat; die twee gaan over wat je ermee doet.
En als gratis niet volstaat
Eerlijk zijn over waar deze lijst ophoudt: alles hierboven helpt je uitzoeken wat er misging en geeft je materiaal om mee te werken. Wat het niet doet, is naast je zitten wanneer je voor de derde keer vastloopt op hetzelfde soort oefening.
Voor vakken als analyse, lineaire algebra, statistiek, chemie en programmeren is dat vaak precies het knelpunt. Je begrijpt de theorie als je ze leest, en toch geraak je niet door de oefeningen. Dan is een paar uur met iemand die het vak kent goedkoper dan een verloren jaar. Bij bijles voor je herexamen vind je Nederlandstalige docenten die op korte termijn beschikbaar zijn, ook in augustus.
Begin hoe dan ook met de eerste drie punten van deze lijst. Ze kosten je niets, ze kosten je samen een halve dag, en ze bepalen waar de rest van je zomer naartoe gaat.