Bijles filosofie in het eerste jaar
Een verplicht vak in veel richtingen, met examens die argumentatie toetsen.
Ook gekend als Inleiding tot de Wijsbegeerte, Algemene Filosofie, Wijsbegeerte, Filosofie van de wetenschappen.
Bijles filosofie kost €15 tot €35 per uur en gaat online door, ook voor wie het vak enkel als verplicht opleidingsonderdeel volgt.
Inleiding tot de wijsbegeerte staat in verrassend veel programma’s, van rechten tot geneeskunde. Voor de meeste studenten is het het enige vak van het jaar waar geen enkel feit vaststaat.
Het examen toetst of je een argument kan reconstrueren en beoordelen. Dat is een vaardigheid en geen kennis, en ze is met gerichte oefening in enkele sessies sterk te verbeteren.
Wie krijgt dit vak?
Filosofie staat in het eerste jaar van onder meer deze opleidingen. Zit je richting er niet bij? De leerstof overlapt meestal sterk, dus de pagina blijft bruikbaar.
- Rechten
- Psychologie
- Wijsbegeerte
- Taal- en letterkunde
- Geneeskunde
- Politieke wetenschappen
De leerstof, en waar het precies misgaat
Per hoofdstuk staat hieronder niet alleen wat het inhoudt, maar vooral waar studenten er punten op verliezen. Dat is meestal iets anders dan waar ze denken dat het misgaat.
Argumentatieleer
Premissen en conclusie onderscheiden. Studenten vinden dit triviaal tot ze een echte tekst krijgen waar de conclusie in het midden staat.
Kennisleer
Wat rechtvaardigt een overtuiging. Rationalisme en empirisme worden vaak als etiketten geleerd zonder de vraag waarop ze antwoorden.
Metafysica
Vragen over wat bestaat. Het abstractste deel, en waar studenten het snelst afhaken omdat er geen praktisch aanknopingspunt is.
Ethiek
Deontologie, consequentialisme en deugdethiek. Casussen vragen dat je hetzelfde dilemma vanuit drie kaders beoordeelt.
Politieke filosofie
Sociaal contract en rechtvaardigheid. Vooral relevant in rechten, waar het rechtstreeks doorwerkt in andere vakken.
Wetenschapsfilosofie
Falsificatie en paradigma’s. De klassieke vraag is wat wetenschap onderscheidt van niet-wetenschap, en die vraagt een genuanceerd antwoord.
Waarom filosofie zwaar is in het eerste jaar
- Er zijn geen feiten om op terug te vallen, wat studenten uit exacte richtingen sterk ontregelt.
- De teksten zijn oud en dicht geschreven, dus lezen kost meer tijd dan het aantal bladzijden suggereert.
- Het is vaak een bijvak, waardoor het te weinig tijd krijgt voor iets dat een nieuwe vaardigheid vraagt.
- Examens toetsen argumenteren, en dat kan je niet compenseren met meer lezen.
Hoe het examen er meestal uitziet
Examenvorm
Meestal open vragen of een essay: reconstrueer een argument, beoordeel het, of pas een ethisch kader toe op een casus. Sommige opleidingen doen mondeling met voorbereidingstijd. Punten staan op helderheid en samenhang.
Zo pak je het aan
- Reconstrueer bij elke tekst het argument in drie regels: premissen en conclusie. Meer heb je zelden nodig.
- Oefen op het formuleren van een tegenargument. Examens vragen bijna altijd om kritiek, niet alleen om weergave.
- Leer de ethische kaders als drie brillen op één dilemma, niet als drie losse theorieën.
- Schrijf korte antwoorden uit. Filosofie wordt beoordeeld op formulering, en denken in je hoofd voelt altijd helderder dan het is.
Veelgestelde vragen over bijles filosofie
Ik kom uit een exacte richting en vind dit onmogelijk. Normaal?
Heel normaal. Het ontbreken van een juist antwoord is ontregelend als je gewend bent aan berekeningen. Zodra je merkt dat de structuur van je argument beoordeeld wordt en niet je conclusie, valt de druk weg.
Hoe bereid ik een essayexamen voor?
Door er een paar te schrijven en te laten nalezen. Argumentatiefouten zijn moeilijk in je eigen tekst te zien, en dat is precies waar een docent het snelst waarde toevoegt.
Moet ik de originele teksten lezen?
Meestal wel, maar gericht. Eén goed gereconstrueerd argument per tekst levert meer op dan de volledige tekst vluchtig doorlezen.
Vakken die hier vaak bij horen
Wie voor filosofie bijles zoekt, zit vaak ook met een van deze vakken in hetzelfde semester.
Klaar om te beginnen?
Je kiest zelf je docent en spreekt rechtstreeks af wat je wil aanpakken. De eerste kennismaking is bij veel docenten gratis, zodat je kan aftoetsen of het klikt voor je iets betaalt.
Bekijk docenten voor filosofie